- ادمین
- Nov 21, 2026
- مقالات کاربران
تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران در انگلستان
فرض کنید چند سال است فروشگاه یا رستورانی در لندن اجاره کردهاید، برای بازسازی و تجهیز آن هزینه قابل توجهی پرداختهاید و بهتدریج مشتریان ثابتی پیدا کردهاید. اکنون قرارداد اجاره شما به ماههای پایانی نزدیک شده است و صاحب ملک اعلام میکند که برای تمدید قرارداد باید اجارهبهای بیشتری بپردازید یا حتی ممکن است لازم باشد فروشگاه یا رستوران را تخلیه کنید. در چنین شرایطی، یکی از مهمترین پرسشها این است که آیا مالک میتواند صرفا به دلیل پایان قرارداد، شما را مجبور به ترک محل کسبوکار کند؟
پاسخ به این پرسش همیشه مثبت نیست. در انگلستان، بسیاری از مستاجران املاک تجاری تحت حمایت قانون Landlord and Tenant Act 1954 قرار دارند. این قانون در شرایط مشخص به مستاجر حق میدهد پس از پایان مدت اولیه قرارداد، فعالیت خود را در ملک ادامه دهد و برای دریافت قرارداد اجاره جدید اقدام کند. با این حال، این حمایت شامل تمام قراردادهای تجاری نمیشود و در بعضی موارد نیز مالک میتواند با استناد به دلایل قانونی مشخص، با تمدید قرارداد مخالفت کند.
تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران فقط به توافق بر سر مبلغ اجاره جدید محدود نیست. مدت قرارداد، مسئولیت تعمیرات، هزینههای مدیریت ساختمان، امکان انتقال کسبوکار، شرایط فسخ و حقوق قانونی مستاجر نیز میتوانند بر آینده فعالیت تجاری تاثیر بگذارند. در این راهنما، مراحل تمدید لیز فروشگاه یا رستوران و ملک تجاری در انگلستان، شرایط حمایت قانونی، هزینههای احتمالی، حقوق مالک و مستاجر و مهمترین اشتباهاتی را بررسی میکنیم که بهتر است پیش از امضای قرارداد جدید از آنها آگاه باشید.
تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران در انگلستان چگونه انجام میشود؟
تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران یا Commercial Lease Renewal به فرایندی گفته میشود که طی آن مستاجر و مالک درباره ادامه اجاره یک ملک تجاری برای دوره جدید توافق میکنند یا از فرایند قانونی مربوط برای تعیین شرایط قرارداد جدید استفاده میشود. این موضوع میتواند برای فروشگاهها، رستورانها، کافهها، سالنهای زیبایی، دفاتر کاری و بسیاری دیگر از املاک مورد استفاده برای فعالیت تجاری مطرح باشد.
برخلاف تمدید لیز آپارتمان مسکونی که معمولا با افزایش مدت حقوق مالکیت Leasehold و پرداخت مبلغی با عنوان Premium همراه است، تمدید قرارداد تجاری بیشتر درباره ادامه حق اشغال محل کسبوکار، تعیین اجارهبها و توافق بر سر شرایط قرارداد جدید است. به همین دلیل، قوانین تمدید لیز مسکونی را نمیتوان بدون بررسی به فروشگاهها یا رستورانها و سایر املاک تجاری تعمیم داد.
در بسیاری از قراردادهای تجاری، طرفین میتوانند پیش از پایان مدت اولیه درباره قرارداد جدید مذاکره کنند. اگر درباره تمام شرایط توافق حاصل شود، امکان تنظیم اجارهنامه جدید وجود دارد. اما اگر اختلافی بر سر مبلغ اجاره، مدت قرارداد یا حق ادامه حضور در ملک ایجاد شود، وضعیت حقوقی مستاجر اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا ممکن است بتواند از حمایتهای قانونی خاصی استفاده کند.
قانون Landlord and Tenant Act 1954 چه حمایتی از مستاجر فروشگاه یا رستوران میکند؟
بخش دوم قانون Landlord and Tenant Act 1954 یکی از مهمترین قوانین مربوط به اجاره املاک تجاری در انگلستان و ولز است. این بخش در شرایط مشخص از مستاجرانی حمایت میکند که ملکی را برای انجام فعالیت تجاری در اختیار دارند. مهمترین حمایت آن، Security of Tenure نام دارد که به معنای برخورداری از حق قانونی برای ادامه اجاره و درخواست قرارداد جدید در چارچوب مقررات مربوط است.
در یک اجاره تجاری مشمول این قانون، پایان یافتن مدت اولیه قرارداد لزوما به معنای پایان حق اشغال مستاجر نیست. برای مثال، اگر صاحب یک فروشگاه قرارداد پنجساله داشته باشد و آن قرارداد تحت حمایت قانون قرار گرفته باشد، ممکن است حتی پس از پایان سال پنجم، قرارداد او به موجب قانون ادامه پیدا کند. البته مستاجر همچنان باید تعهدات مربوط به پرداخت اجاره و سایر شرایط قرارداد را رعایت کند و مالک نیز میتواند از روشهای قانونی مشخص برای پایان دادن به اجاره یا شروع فرایند تمدید استفاده کند.
این حمایت به معنای داشتن حق نامحدود برای ماندن در فروشگاه یا رستوران نیست. قانون شرایط و استثناهایی دارد و مالک ممکن است در صورت اثبات بعضی دلایل، مانند برنامه واقعی برای بازسازی اساسی یا استفاده شخصی از ملک، بتواند با اعطای اجارهنامه جدید مخالفت کند. همچنین اگر قرارداد از ابتدا با رعایت تشریفات قانونی از حمایت قانون خارج شده باشد، وضعیت مستاجر متفاوت خواهد بود.
آیا تمام فروشگاهها یا رستورانها مشمول قانون ۱۹۵۴ هستند؟
خیر. اینکه یک قرارداد اجاره تجاری از حمایت قانون برخوردار باشد، به ماهیت قرارداد، استفاده واقعی از ملک، شرایط قانونی و توافقهای معتبر طرفین بستگی دارد. در بسیاری از موارد، مستاجر باید ملک را برای فعالیت تجاری خود در اختیار داشته باشد و قرارداد نیز در محدوده مقررات مربوط قرار گیرد.
برخی قراردادهای کوتاهمدت، بعضی توافقهای خاص و قراردادهایی که به شکل معتبر از حمایت قانون خارج شدهاند، ممکن است حق تمدید قانونی معمول را نداشته باشند. همچنین صرف اینکه در یک قرارداد عنوان Licence یا Tenancy نوشته شده است، همیشه برای تعیین وضعیت حقوقی کافی نیست و ماهیت واقعی توافق نیز میتواند اهمیت داشته باشد.
بنابراین پیش از هرگونه اقدام برای تمدید، بهتر است متن قرارداد اولیه، مدارک مربوط به خارج کردن قرارداد از حمایت قانونی و نحوه استفاده از ملک بررسی شوند. نتیجه این بررسی مشخص میکند آیا مستاجر میتواند از فرایند رسمی Section 25 و Section 26 استفاده کند یا باید برای ادامه اجاره با مالک به توافق برسد.
تفاوت Protected Lease و Contracted Out Lease چیست؟
یکی از مهمترین اصطلاحاتی که مستاجران فروشگاه یا رستوران باید بشناسند، Protected Lease است. این اصطلاح معمولا برای قرارداد تجاری مشمول حمایت بخش دوم قانون Landlord and Tenant Act 1954 استفاده میشود. در چنین قراردادی، مستاجر واجد شرایط ممکن است بتواند پس از پایان مدت اولیه اجاره در ملک باقی بماند و برای دریافت اجارهنامه جدید از حقوق قانونی خود استفاده کند.
در مقابل، Contracted Out Lease قراردادی است که طرفین پیش از ایجاد تعهد به اجاره، با رعایت تشریفات قانونی توافق کردهاند حمایت تمدید اجاره از آن مستثنا شود. این نوع قرارداد در بازار املاک تجاری انگلستان رایج است و میتواند برای مستاجر پیامدهای مهمی داشته باشد؛ زیرا پایان مدت قرارداد ممکن است به معنای پایان حق قانونی ادامه اشغال ملک باشد، مگر اینکه توافق معتبر دیگری وجود داشته باشد.
برای مثال، شخصی که قصد راهاندازی رستوران دارد ممکن است قرارداد اجاره ۱۰ سالهای امضا کند و برای تجهیزات آشپزخانه، دکوراسیون و آمادهسازی محل هزینه قابل توجهی بپردازد. اگر قرارداد از حمایت قانون ۱۹۵۴ خارج شده باشد، او نمیتواند صرفا به دلیل سرمایهگذاری در ملک یا سابقه فعالیت، ادعا کند که مالک موظف است پس از پایان ۱۰ سال اجارهنامه جدیدی ارائه دهد. همین مسئله نشان میدهد بررسی وضعیت قانونی قرارداد پیش از امضای آن تا چه اندازه اهمیت دارد.
خارج کردن قرارداد از حمایت قانونی چگونه انجام میشود؟
برای اینکه قرارداد بهطور معتبر از حمایت تمدید اجاره خارج شود، تشریفات مشخصی باید پیش از انعقاد قرارداد یا ایجاد تعهد الزامآور رعایت شوند. این تشریفات معمولا شامل ارائه اخطار رسمی از سوی مالک و تکمیل اظهارنامه لازم توسط مستاجر است تا روشن باشد مستاجر از پیامدهای صرفنظر کردن از حمایت قانونی اطلاع داشته است.
اگر اخطار مربوط حداقل ۱۴ روز پیش از ایجاد تعهد قانونی ارائه شود، معمولا میتوان از فرایند اظهارنامه ساده استفاده کرد. در صورت کوتاهتر بودن این فاصله، تشریفات سختگیرانهتری از جمله Statutory Declaration لازم خواهد بود. همچنین قرارداد باید به توافق معتبر خارج شدن از حمایت قانونی اشاره کند. اگر این مراحل بهدرستی انجام نشده باشند، ممکن است درباره معتبر بودن Contracting Out اختلاف حقوقی ایجاد شود.
مستاجر نباید صرفا به دلیل وجود عبارت Contracted Out در قرارداد فرض کند که تمام تشریفات قانونی رعایت شدهاند. در مقابل، نباید بدون بررسی مدارک تصور کند که چنین عبارتی بیاثر است. ارزیابی اعتبار این توافق نیازمند بررسی قرارداد و اسناد مربوط توسط متخصص حقوقی است.
اگر قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران تمام شود، چه اتفاقی میافتد؟
پایان تاریخ نوشتهشده در قرارداد تجاری همیشه به معنای الزام فوری مستاجر به تخلیه نیست. اگر اجاره مشمول حمایت قانون ۱۹۵۴ باشد و هنوز به شکل قانونی پایان نیافته باشد، قرارداد ممکن است طبق Section 24 ادامه پیدا کند. در این وضعیت، مستاجر معمولا میتواند همچنان از ملک برای فعالیت تجاری خود استفاده کند و تعهدات موجود نیز تا حدی که قانون و شرایط قرارداد اقتضا میکنند ادامه خواهند داشت.
برای مثال، فرض کنید قرارداد یک فروشگاه در پایان سپتامبر به آخر میرسد، اما مالک و مستاجر هنوز درباره قرارداد جدید به توافق نرسیدهاند. اگر اجاره مشمول حمایت قانونی باشد و اقدام معتبری برای خاتمه آن صورت نگرفته باشد، ممکن است مستاجر بتواند پس از پایان سپتامبر نیز در فروشگاه یا رستوران باقی بماند. این وضعیت با عنوان Holding Over شناخته میشود و نباید آن را به معنای تمدید خودکار قرارداد برای یک دوره ثابت جدید دانست.
در چنین شرایطی، امکان شروع فرایند رسمی تمدید، مطالبه اجاره موقت یا پایان دادن قانونی به اجاره وجود دارد. مستاجر باید همچنان تعهدات خود را رعایت کند و مالک نیز برای پایان دادن به قرارداد از مسیر مناسب استفاده کند. اگر قرارداد از ابتدا از حمایت قانون خارج شده باشد، ادامه حضور مستاجر پس از پایان مدت میتواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد و نباید بدون توافق یا مشاوره حقوقی به آن اتکا کرد.
مراحل قانونی تمدید قرارداد فروشگاه یا رستوران در انگلستان
اگر قرارداد تجاری مشمول حمایت قانون ۱۹۵۴ باشد، فرایند تمدید میتواند از سوی مالک یا مستاجر آغاز شود. قانون برای شروع رسمی این فرایند، اخطارها و درخواستهای مشخصی پیشبینی کرده است که باید در قالب صحیح و در مهلت قانونی ارسال شوند. در بسیاری از موارد، طرفین همزمان درباره شرایط اجارهنامه جدید مذاکره میکنند، اما رعایت مهلتها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مذاکره بهتنهایی همیشه از حقوق قانونی طرفین محافظت نمیکند.
اخطار Section 25 Notice از طرف مالک
Section 25 Notice اخطاری است که مالک میتواند برای آغاز فرایند قانونی پایان اجاره فعلی یا تمدید آن ارسال کند. در این اخطار، مالک مشخص میکند آیا اصولا با اعطای قرارداد جدید موافق است یا قصد دارد بر اساس یکی از دلایل قانونی با تمدید مخالفت کند. اخطار همچنین باید تاریخ مناسب و اطلاعات لازم را مطابق الزامات قانونی در بر داشته باشد.
در حالت معمول، تاریخ تعیینشده در Section 25 Notice باید حداقل ۶ ماه و حداکثر ۱۲ ماه پس از ارسال معتبر اخطار باشد و نمیتواند زودتر از زمانی تعیین شود که اجاره از نظر قراردادی امکان پایان یافتن دارد. برای مثال، اگر مالک در ابتدای ژانویه اخطار معتبری ارسال کند، تاریخ اعلامشده معمولا باید در بازه قانونی مربوط قرار گیرد و سایر شرایط قرارداد نیز رعایت شوند.
دریافت چنین اخطاری به معنای آن نیست که مستاجر در هر شرایطی باید فروشگاه یا رستوران را تخلیه کند. اگر مالک با تمدید مخالفت نکند، ممکن است اختلاف اصلی درباره اجارهبها و شرایط قرارداد جدید باشد. اگر مالک با تمدید مخالفت کند، باید به دلایل قانونی مربوط استناد کند. مستاجر نیز باید به مهلت مراجعه به دادگاه توجه داشته باشد؛ زیرا بیاقدامی ممکن است موجب از دست رفتن حقوق قانونی او شود.
درخواست Section 26 Request از طرف مستاجر
اگر مالک هنوز Section 25 Notice معتبر ارسال نکرده باشد و سایر شرایط قانونی فراهم باشند، مستاجر میتواند برای شروع فرایند تمدید از Section 26 Request استفاده کند. این درخواست به مالک اعلام میکند که مستاجر قصد دریافت قرارداد جدید دارد و فرایند رسمی را آغاز میکند.
در حالت معمول، مستاجر باید تاریخ پیشنهادی شروع اجاره جدید را حداقل ۶ ماه و حداکثر ۱۲ ماه پس از درخواست تعیین کند. درخواست همچنین نمیتواند برخلاف محدودیتهای قانونی مربوط به زمان پایان اجاره فعلی باشد. به همین دلیل، ارسال Section 26 Request نیازمند بررسی قرارداد موجود و انتخاب زمان مناسب است.
اگر مالک بخواهد با تمدید مخالفت کند، معمولا باید ظرف دو ماه از دریافت درخواست، پاسخ رسمی خود را ارائه دهد و دلایل قانونی مخالفت را مشخص کند. اگر اختلاف ادامه پیدا کند، ممکن است مراجعه به دادگاه ضروری شود. استفاده از فرم نادرست، ارسال درخواست به شخص نامناسب یا رعایت نکردن زمانبندی میتواند فرایند را با مشکل روبهرو کند.
مذاکره درباره قرارداد جدید
بسیاری از تمدیدهای تجاری بدون نیاز به برگزاری جلسه دادگاه و از طریق مذاکره میان طرفین نهایی میشوند. در این مرحله، مالک و مستاجر درباره مبلغ اجاره، مدت قرارداد، مسئولیت تعمیرات، شرایط فسخ، هزینههای مشترک و سایر تعهدات مذاکره میکنند. ممکن است قرارداد جدید در بسیاری از بخشها مشابه قرارداد قبلی باشد، اما این موضوع به معنای ثابت ماندن تمام شرایط نیست.
برای مثال، اگر فروشگاه یا رستورانی پنج سال پیش با اجاره سالانه ۲۵ هزار پوند واگذار شده باشد، ممکن است اکنون مالک با توجه به شرایط بازار درخواست اجاره بیشتری داشته باشد. از طرف دیگر، مستاجر ممکن است با ارائه اطلاعات مربوط به اجاره املاک مشابه، وضعیت بازار و شرایط ملک، درباره مبلغ پیشنهادی مذاکره کند. در چنین اختلافاتی، نظر کارشناس تجاری املاک میتواند به تعیین اجاره متناسب با بازار کمک کند.
مراجعه به دادگاه در صورت اختلاف
اگر قرارداد مشمول حمایت قانونی باشد و طرفین نتوانند درباره تمدید یا شرایط قرارداد جدید توافق کنند، ممکن است لازم باشد از دادگاه درخواست تصمیمگیری شود. در دعاوی معمول تمدید اجاره تجاری تحت قانون ۱۹۵۴، مرجع رسیدگی معمولا County Court است و دادگاه میتواند در محدوده اختیارات قانونی درباره اعطای اجارهنامه جدید و شرایط آن تصمیم بگیرد.
یکی از مهمترین نکات، مهلت ثبت درخواست دادگاه است. در حالت معمول، درخواست باید پیش از پایان تاریخ تعیینشده در Section 25 Notice یا Section 26 Request ثبت شود، مگر اینکه طرفین پیش از پایان مهلت، تمدید آن را به صورت کتبی و معتبر توافق کرده باشند. ادامه مذاکره یا وعده شفاهی مالک برای تمدید زمان، بهتنهایی جایگزین رعایت تشریفات قانونی نیست.
برای مثال، اگر آخرین روز قانونی اقدام ۳۰ سپتامبر باشد، مستاجر نباید صرفا به این دلیل که مذاکرات امیدوارکننده به نظر میرسند، اجازه دهد مهلت سپری شود. از دست دادن مهلت ممکن است پیامد جدی برای حق دریافت قرارداد جدید داشته باشد. بنابراین اگر مذاکره تا نزدیکی تاریخ تعیینشده ادامه پیدا کند، بررسی فوری گزینههای حقوقی اهمیت زیادی دارد.
آیا صاحب فروشگاه یا رستوران میتواند با تمدید قرارداد مخالفت کند؟
بله. قانون Landlord and Tenant Act 1954 حق تمدید را بهطور مطلق تضمین نمیکند. طبق Section 30، مالک در شرایط مشخصی میتواند با اعطای اجارهنامه جدید مخالفت کند. با این حال، صرف تمایل مالک به افزایش اجاره، یافتن مستاجر جدید با پیشنهاد مالی بالاتر یا پایان یافتن مدت اولیه قرارداد، بهتنهایی همیشه دلیل قانونی کافی برای رد تمدید یک اجاره حمایتشده نیست.
دلایل قانونی مخالفت میتوانند به رفتار مستاجر مربوط باشند. برای مثال، انجام ندادن تعهدات مهم تعمیراتی، تاخیر مستمر در پرداخت اجاره یا نقض اساسی سایر تعهدات قراردادی ممکن است در شرایط مناسب مبنای مخالفت قرار گیرند. دادگاه در چنین پروندههایی باید شرایط و شواهد مربوط را بررسی کند و صرف ادعای مالک لزوما برای اثبات دلیل قانونی کافی نخواهد بود.
گروه دیگری از دلایل مخالفت به برنامه مالک برای استفاده یا توسعه ملک مربوط میشود. برای مثال، مالک ممکن است قصد بازسازی یا تخریب و احداث مجدد ساختمان را داشته باشد، به شکلی که انجام آن با ادامه حضور مستاجر سازگار نباشد. همچنین در شرایط قانونی مشخص، مالک ممکن است بخواهد ملک را برای فعالیت تجاری خود در اختیار بگیرد. چنین ادعاهایی نیز باید الزامات قانونی مربوط را برآورده کنند و ممکن است مالک ملزم به ارائه شواهد قابل قبول درباره برنامه و توانایی اجرای آن باشد.
در بعضی پروندهها، پیشنهاد محل جایگزین مناسب یا شرایط خاص مربوط به اجاره بخشی از ملک نیز ممکن است مطرح شود. نتیجه هر پرونده به مبنای قانونی انتخابشده، شرایط قرارداد و شواهد ارائهشده بستگی دارد.
اگر مالک قصد بازسازی یا استفاده شخصی از فروشگاه یا رستوران را داشته باشد
یکی از اختلافات مهم زمانی ایجاد میشود که مالک اعلام میکند قصد دارد ساختمان را بازسازی کند و به همین دلیل نمیتواند اجاره را تمدید کند. در چنین پروندههایی ممکن است Ground (f) از Section 30 مطرح شود. برای استفاده از این مبنا، صرف بیان اینکه ساختمان در آینده بازسازی خواهد شد کافی نیست و مالک باید شرایط قانونی مربوط به ماهیت پروژه، قصد واقعی و امکان اجرای آن را اثبات کند.
برای مثال، اگر مالک قصد تخریب بخش قابل توجهی از ساختمان و انجام پروژه توسعهای داشته باشد که مستلزم خالی شدن محل است، ممکن است بتواند بر اساس مقررات مربوط با تمدید مخالفت کند. اما اگر تغییرات پیشنهادی محدود باشند یا امکان انجام آنها بدون پایان دادن به اجاره وجود داشته باشد، نتیجه حقوقی ممکن است متفاوت باشد.
در مورد استفاده شخصی مالک از ملک نیز Ground (g) میتواند مطرح شود، اما این دلیل دارای شرایط و محدودیتهای مشخصی است. از جمله، در بعضی شرایط مدت زمانی که مالک منافع مربوط را در اختیار داشته اهمیت دارد. بنابراین مستاجر نباید صرف دریافت نامهای با عنوان نیاز شخصی مالک، نتیجه بگیرد که هیچ حقی برای اعتراض یا بررسی موضوع ندارد.
غرامت مستاجر در صورت عدم تمدید قرارداد فروشگاه یا رستوران
یکی از موضوعاتی که کمتر مورد توجه قرار میگیرد، امکان دریافت غرامت قانونی توسط مستاجر تجاری در بعضی موارد عدم تمدید قرارداد است. اگر اجاره مشمول حمایت قانون ۱۹۵۴ باشد و تمدید بر اساس دلایل قانونی مشخصی رد شود، ممکن است مستاجر واجد شرایط دریافت Statutory Compensation باشد.
برای مثال، در بعضی پروندهها که مالک به دلایل مربوط به بازسازی اساسی، استفاده شخصی یا سایر دلایل مشمول مقررات غرامت موفق به مخالفت با تمدید میشود، ممکن است حق دریافت مبلغی برای مستاجر ایجاد شود. این غرامت با خسارتی که ممکن است در یک دعوای مستقل ناشی از نقض قرارداد مطرح شود تفاوت دارد و شرایط خاص قانونی خود را دارد.
میزان غرامت در موارد مشمول معمولا بر اساس Rateable Value ملک و قواعد قانونی مربوط محاسبه میشود. در بعضی شرایط، از جمله وجود سابقه اشغال تجاری واجد شرایط برای مدت طولانی، مبلغ غرامت ممکن است بیشتر باشد. با این حال، تمام موارد عدم تمدید مشمول غرامت نیستند و نباید تصور کرد هر مستاجری که مجبور به ترک فروشگاه یا رستوران میشود، بهطور خودکار حق دریافت غرامت قانونی دارد.
برای مالکی که قصد مخالفت با تمدید را دارد، بررسی احتمال مسئولیت پرداخت غرامت نیز اهمیت دارد. مستاجر هم بهتر است پیش از قبول تخلیه یا امضای توافق پایان اجاره، بررسی کند آیا حق مالی مشخصی برای او ایجاد شده است یا خیر.
هزینه تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران در انگلستان چقدر است؟
برخلاف تمدید قانونی لیز آپارتمانهای مسکونی، تمدید قرارداد تجاری معمولا مستلزم پرداخت یک Premium ثابت یا اجباری برای افزایش مدت مالکیت نیست. هزینه اصلی برای بسیاری از مستاجران، اجارهبهای قرارداد جدید و سایر تعهدات مالی است که در مذاکرات تعیین میشود. البته بسته به نوع معامله ممکن است مبلغی به عنوان Premium، پرداخت اولیه یا هزینه مرتبط با قرارداد نیز توافق شود، اما چنین پرداختی ویژگی اجباری تمام تمدیدهای تجاری نیست.
علاوه بر اجارهبها، باید هزینه خدمات وکیل، کارشناس ارزیابی اجاره تجاری، تنظیم مدارک و در صورت بروز اختلاف، هزینههای دادرسی را نیز در نظر گرفت. میزان این هزینهها به پیچیدگی قرارداد، مدت مذاکرات و نیاز احتمالی به مراجعه به دادگاه بستگی دارد. برای یک تمدید توافقی ساده، مخارج ممکن است محدودتر باشد، در حالی که اختلاف درباره حق تمدید، بازسازی ساختمان یا مبلغ اجاره میتواند هزینههای بیشتری ایجاد کند.
همچنین ممکن است قرارداد جدید شامل Rent Deposit، ضمانت شخصی، هزینههای مدیریت، بیمه یا مسئولیتهای تعمیراتی باشد. بنابراین هنگام مقایسه دو پیشنهاد، نباید فقط اجاره ماهانه یا سالانه را بررسی کرد. هزینه واقعی قرارداد تجاری شامل مجموع تعهداتی است که مستاجر در طول مدت اجاره میپذیرد.
اجارهبهای قرارداد جدید چگونه تعیین میشود؟
اگر مالک و مستاجر درباره مبلغ اجاره توافق کنند، مبلغ مورد توافق معمولا در قرارداد جدید درج میشود. اما در تمدیدهای قانونی که اختلاف به دادگاه ارجاع میشود، تعیین اجارهبها تابع قواعد Section 34 از قانون ۱۹۵۴ است. دادگاه معمولا با در نظر گرفتن اجاره متناسب با بازار برای ملک، بر اساس فرضها و مواردی که قانون تعیین کرده است، مبلغ را مشخص میکند.
در این ارزیابی، موضوعاتی مانند موقعیت فروشگاه یا رستوران، مساحت، شرایط استفاده و اجاره املاک مشابه اهمیت دارند. قانون همچنین مقرر میکند بعضی عوامل، از جمله ارزش ناشی از شهرت و مشتریان کسبوکار مستاجر و برخی بهبودهای واجد شرایط که مستاجر انجام داده است، در محاسبه اجاره به شیوه مشخصی نادیده گرفته شوند. هدف آن است که اجاره جدید بر اساس قواعد قانونی و ارزش مناسب ملک تعیین شود، نه صرفا خواسته یکطرفه مالک.
برای مثال، اگر مستاجر سالها برای جذب مشتری هزینه کرده و باعث شناخته شدن فروشگاه شده باشد، نباید بهطور خودکار فرض کرد تمام ارزش ایجادشده توسط فعالیت تجاری او باید موجب افزایش اجارهبهای ملک شود. با این حال، محاسبه دقیق اجاره و اعمال استثناهای قانونی به بررسی تخصصی نیاز دارد.
آیا اجارهبها بعد از تمدید حتما افزایش پیدا میکند؟
خیر. تمدید قرارداد لزوما به معنای افزایش اجارهبها نیست. مبلغ اجاره جدید به شرایط بازار، ویژگیهای ملک، مذاکرات طرفین و در صورت لزوم تصمیم دادگاه بستگی دارد. ممکن است اجاره افزایش پیدا کند، ثابت بماند یا با توجه به شرایط بازار کاهش یابد.
موضوع دیگری که هنگام تنظیم قرارداد جدید اهمیت دارد، Rent Review است. بعضی قراردادهای تجاری سازوکاری برای بازبینی دورهای اجارهبها دارند و ممکن است درباره نحوه افزایش یا کاهش مبلغ در آینده اختلاف ایجاد شود.
قانون English Devolution and Community Empowerment Act 2026 مقرراتی برای ممنوعیت برخی شروط Upwards-Only Rent Review در اجارههای تجاری جدید و تمدیدی پیشبینی کرده است. با این حال، اجرای این مقررات تابع زمان لازمالاجرا شدن بخشهای مربوط و قواعد انتقالی است و نباید تصور کرد تمام قراردادهای موجود بهطور خودکار تغییر کردهاند. پیش از توافق بر سر شرط بازبینی اجاره، لازم است وضعیت قانون در زمان انعقاد قرارداد جدید بررسی شود.
هزینه وکیل برای تمدید قرارداد فروشگاه یا رستوران
حقالزحمه وکیل برای Commercial Lease Renewal مبلغ ثابتی ندارد و به نوع خدمات موردنیاز بستگی دارد. در برخی پروندهها، وکیل صرفا شرایط اجارهنامه جدید را بررسی و درباره تغییرات پیشنهادی مذاکره میکند. در پروندههای دیگر، ممکن است لازم باشد Section 25 Notice یا Section 26 Request تهیه شود، درباره حق تمدید اختلاف وجود داشته باشد یا موضوع به رسیدگی قضایی برسد.
بهتر است پیش از شروع همکاری، از وکیل پیشفاکتور کتبی دریافت شود که دامنه خدمات، حقالزحمه، VAT، هزینههای احتمالی اشخاص ثالث و شرایط افزایش هزینه را روشن کند. همچنین باید مشخص شود اگر مذاکرات طولانی شوند یا پرونده وارد مرحله دادگاه شود، چه خدماتی خارج از مبلغ اولیه قرار خواهند گرفت. در قراردادهای تجاری، مسئولیت پرداخت هزینههای حقوقی طرف مقابل نیز ممکن است به توافق یا تصمیم مربوط در فرایند رسیدگی بستگی داشته باشد.
Interim Rent چیست و چه زمانی پرداخت میشود؟
یکی از موضوعات مهم در تمدید اجارههای تجاری حمایتشده، Interim Rent یا اجارهبهای موقت است. این موضوع زمانی مطرح میشود که قرارداد فعلی تحت حمایت قانون ۱۹۵۴ ادامه پیدا کرده، اما هنوز قرارداد جدید نهایی نشده است. در شرایط قانونی مشخص، مالک یا مستاجر میتواند از دادگاه درخواست کند اجارهبهایی برای دوره موقت تعیین شود.
برای مثال، ممکن است قرارداد قبلی یک فروشگاه یا رستوران اجاره سالانه ۳۰ هزار پوند داشته باشد، اما پس از پایان مدت اولیه، مذاکرات برای قرارداد جدید چند ماه ادامه پیدا کند. اگر شرایط قانونی مطالبه Interim Rent فراهم باشد، ممکن است اجارهبهای قابل پرداخت برای بخشی از این دوره بر اساس تصمیم دادگاه با مبلغ قبلی تفاوت داشته باشد. این تفاوت میتواند برای هر یک از طرفین پیامد مالی ایجاد کند و گاهی مبالغ مربوط به دوره گذشته نیز باید تسویه شوند.
مبلغ Interim Rent همیشه بهسادگی برابر با اجاره قرارداد جدید یا اجاره قبلی نیست. قانون برای تعیین آن قواعد مشخصی دارد و شرایط پرونده بر نتیجه تاثیر میگذارد. به همین دلیل، هنگام مذاکره طولانیمدت برای تمدید اجاره، بهتر است احتمال مطالبه اجاره موقت نیز در برنامهریزی مالی لحاظ شود.
مدت قرارداد جدید فروشگاه یا رستوران چقدر میتواند باشد؟
مدت اجارهنامه جدید موضوعی است که معمولا میان مالک و مستاجر مذاکره میشود. بعضی کسبوکارها ترجیح میدهند قرارداد کوتاهتری داشته باشند تا در صورت تغییر شرایط تجاری بتوانند محل فعالیت خود را جابهجا کنند. در مقابل، کسبوکاری که برای تجهیز و بازسازی فروشگاه یا رستوران سرمایهگذاری سنگینی کرده است، ممکن است به قرارداد طولانیتر علاقه داشته باشد تا فرصت بیشتری برای استفاده از سرمایهگذاری خود داشته باشد.
اگر طرفین به توافق برسند، میتوانند در چارچوب مقررات مربوط درباره مدت مناسب قرارداد تصمیم بگیرند. اما اگر تعیین شرایط قرارداد جدید تحت قانون ۱۹۵۴ به دادگاه واگذار شود، دادگاه معمولا میتواند قرارداد را برای مدت معقولی تا سقف ۱۵ سال تعیین کند. شرایط ملک، سابقه اجاره، خواستههای طرفین و سایر عوامل مرتبط میتوانند در تصمیم دادگاه تاثیر داشته باشند.
در کنار مدت قرارداد، وجود Break Clause نیز اهمیت دارد. این شرط میتواند به یک یا هر دو طرف اجازه دهد در تاریخ مشخص و با رعایت شرایط تعیینشده، قرارداد را زودتر پایان دهند. با این حال، استفاده از Break Clause ممکن است نیازمند رعایت دقیق مهلت اخطار، نحوه ارسال و سایر شرایط قراردادی باشد. بنابراین پیش از پذیرش چنین شرطی باید پیامدهای آن بررسی شود.
مسئولیت تعمیرات و هزینههای ساختمان در قرارداد جدید
یکی از بخشهای مهم تمدید لیز فروشگاه یا رستوران، تعیین مسئولیت تعمیرات و نگهداری ملک است. در بسیاری از قراردادهای تجاری، اصطلاح Full Repairing and Insuring Lease یا FRI مطرح میشود. در چنین ساختاری، ممکن است بخش قابل توجهی از مسئولیتهای تعمیراتی و هزینههای بیمه بهطور مستقیم یا غیرمستقیم بر عهده مستاجر قرار گیرد، هرچند دامنه دقیق تعهدات به متن قرارداد بستگی دارد.
برای مثال، اگر فروشگاه یا رستورانی در ساختمانی قدیمی قرار داشته باشد، تعهد گسترده تعمیرات ممکن است برای مستاجر پرهزینه باشد. گاهی بهتر است پیش از امضای قرارداد جدید، وضعیت ملک توسط کارشناس بررسی شود و در صورت مناسب بودن شرایط، Schedule of Condition تنظیم شود تا وضعیت موجود ساختمان مستند باشد. این موضوع ممکن است در محدود کردن یا روشن شدن برخی تعهدات تعمیراتی اهمیت داشته باشد.
در املاک تجاری دارای بخشهای مشترک، Service Charge و هزینه بیمه ساختمان نیز باید بررسی شوند. ممکن است قرارداد جدید علاوه بر اجاره پایه، پرداخت سهمی از هزینه نگهداری راهروها، تاسیسات، سقف یا سایر بخشهای مشترک را الزامی کند. همچنین باید مشخص شود هنگام پایان اجاره، مستاجر چه تعهدی برای بازگرداندن ملک به وضعیت مقرر دارد؛ موضوعی که میتواند در اختلافات مربوط به Dilapidations اهمیت پیدا کند.
مالیات و سایر هزینههای تمدید لیز تجاری
تمدید اجاره فروشگاه یا رستوران ممکن است علاوه بر اجارهبها و حقالزحمه حقوقی، تعهدات مالیاتی نیز ایجاد کند. برای مثال، در برخی قراردادهای تجاری، مالک به دلیل اعمال Option to Tax ممکن است VAT را به اجارهبها اضافه کند. اینکه مستاجر بتواند VAT پرداختی را بازیابی کند، به شرایط مالیاتی کسبوکار و مقررات مربوط بستگی دارد.
همچنین هنگام اعطای قرارداد اجاره جدید، ممکن است Stamp Duty Land Tax یا SDLT مطرح شود. محاسبه این مالیات در قراردادهای تجاری با مالیات خرید خانه مسکونی متفاوت است و میتواند بر اساس مبلغ Premium و ارزش فعلی اجارههای قابل پرداخت در طول مدت قرارداد انجام شود. بنابراین نباید صرفا به این دلیل که مستاجر مالک Freehold نمیشود، فرض کرد قرارداد جدید هیچ تعهدی از نظر Stamp Duty ایجاد نخواهد کرد.
Business Rates نیز باید جداگانه بررسی شود. این هزینه با اجارهبهای پرداختی به مالک تفاوت دارد و معمولا به استفاده تجاری از ملک و قواعد مربوط به نرخگذاری تجاری وابسته است. تمدید قرارداد لزوما به معنای تغییر فوری Business Rates نیست، اما مستاجر باید هنگام محاسبه هزینه واقعی ادامه فعالیت خود، این مبلغ را نیز در نظر بگیرد.
در بعضی قراردادها، ثبت اجارهنامه جدید در HM Land Registry نیز لازم است. برای مثال، اجارههای جدیدی که برای بیش از هفت سال اعطا میشوند معمولا مشمول ثبت اجباری هستند. جزئیات ثبت و هزینههای مرتبط باید با توجه به نوع قرارداد بررسی شوند.
اگر مستاجر بخواهد فروشگاه یا رستوران را ترک کند چه باید بکند؟
همه مستاجران قصد تمدید قرارداد ندارند. ممکن است کسبوکار به محل بزرگتری منتقل شود، فعالیت تجاری متوقف شود یا صاحب فروشگاه تصمیم بگیرد قرارداد جدیدی امضا نکند. در چنین شرایطی نیز باید میان قراردادهای مشمول حمایت قانون ۱۹۵۴ و قراردادهای خارجشده از حمایت تفاوت قائل شد.
اگر اجاره حمایتشده هنوز در دوره قراردادی خود قرار دارد، پایان دادن به آن ممکن است تابع مدت قرارداد و شرایط فسخ توافقشده باشد. در بعضی شرایط، مستاجر میتواند با پایان مدت اولیه و تخلیه مطابق مقررات مربوط، قرارداد را پایان دهد. اما اگر قرارداد پس از پایان مدت اولیه به موجب قانون ادامه یافته باشد، ممکن است برای پایان دادن به آن نیاز به اخطار معتبر Section 27 و رعایت مهلت قانونی وجود داشته باشد.
در حالت معمول، مستاجری که قصد پایان دادن به اجاره ادامهیافته تحت قانون را دارد باید به الزامات قانونی مربوط به اخطار توجه کند؛ در بسیاری از موارد، اخطار حداقل سهماهه مطرح میشود. با این حال، روش صحیح پایان دادن به قرارداد به وضعیت حقوقی اجاره بستگی دارد و ارسال یک نامه معمولی یا تحویل کلید همیشه برای پایان دادن به تمام تعهدات کافی نیست.
پیش از تخلیه، بهتر است مسئولیتهای مربوط به تعمیرات، وضعیت تجهیزات، بازگرداندن ملک، بدهی اجاره، Service Charge و بازپرداخت Rent Deposit نیز روشن شوند. اگر قرارداد دارای ضمانت شخصی یا تعهدات مستمر باشد، پایان حضور فیزیکی در فروشگاه یا رستوران لزوما به معنای پایان تمام مسئولیتهای مالی نیست.
اشتباهات رایج هنگام تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران
یکی از مهمترین اشتباهات، بررسی نکردن وضعیت Protected یا Contracted Out بودن قرارداد است. بعضی مستاجران تصور میکنند چون چندین سال در فروشگاه یا رستوران فعالیت کردهاند، مالک موظف است قرارداد آنها را تمدید کند. در حالی که اگر اجاره به شکل معتبر از حمایت قانون خارج شده باشد، چنین حقی ممکن است وجود نداشته باشد. از طرف دیگر، برخی مستاجران دارای قرارداد حمایتشده نیز بدون بررسی حقوق خود، اخطار تخلیه را میپذیرند و ممکن است فرصت استفاده از حمایتهای قانونی را از دست بدهند.
اشتباه دیگر، بیتوجهی به مهلتهای قانونی است. دریافت Section 25 Notice یا ارسال Section 26 Request میتواند زمانبندی مشخصی برای اقدام بعدی ایجاد کند. اگر مذاکرات ادامه داشته باشند، اما مهلت مراجعه به دادگاه بدون تمدید کتبی معتبر سپری شود، ممکن است پیامدهای جدی ایجاد شود. مذاکره دوستانه با مالک مفید است، اما جایگزین محافظت از حقوق قانونی در مهلت مقرر نیست.
برخی مستاجران نیز هنگام تمدید فقط درباره مبلغ اجاره مذاکره میکنند و به سایر بخشهای قرارداد توجه کافی ندارند. برای مثال، قبول مسئولیت گسترده تعمیرات، ضمانت شخصی نامحدود، محدودیت انتقال قرارداد یا شرط فسخ نامناسب ممکن است در بلندمدت هزینه بیشتری از افزایش مختصر اجاره داشته باشد. کسبوکاری که قصد فروش فعالیت تجاری خود را دارد، باید بهویژه شرایط Assignment و امکان انتقال لیز به خریدار کسبوکار را بررسی کند.
یکی دیگر از اشتباهات، امضای قرارداد جدید بدون بررسی تفاوت آن با قرارداد قبلی است. حتی اگر مالک اعلام کند تنها تاریخ پایان و مبلغ اجاره تغییر میکند، بهتر است نسخه نهایی تمام بندها بررسی شود. تغییر در مسئولیت بیمه، نحوه بازبینی اجاره، هزینههای مدیریت یا تعهدات پایان قرارداد میتواند تاثیر قابل توجهی بر وضعیت حقوقی و مالی مستاجر داشته باشد.
پرسشهای متداول درباره تمدید اجاره فروشگاه یا رستوران در انگلستان
آیا صاحب فروشگاه یا رستوران میتواند پس از پایان قرارداد، مستاجر را مجبور به تخلیه کند؟
اگر قرارداد مشمول حمایت قانون Landlord and Tenant Act 1954 باشد، پایان مدت اولیه اجاره بهتنهایی معمولا برای مجبور کردن مستاجر به تخلیه کافی نیست. مالک باید از فرایند قانونی مناسب استفاده کند و در صورت مخالفت با تمدید، دلایل قانونی لازم را داشته باشد. اما اگر قرارداد به شکل معتبر از حمایت قانون خارج شده باشد، وضعیت متفاوت خواهد بود و ادامه حضور مستاجر ممکن است نیازمند توافق جدید باشد.
آیا مستاجر فروشگاه یا رستوران حق تمدید خودکار قرارداد را دارد؟
باید میان ادامه قانونی اجاره و تمدید خودکار برای یک دوره ثابت تفاوت قائل شد. در قراردادهای حمایتشده، اجاره ممکن است پس از پایان مدت اولیه طبق Section 24 ادامه پیدا کند، اما این موضوع به معنای ایجاد خودکار یک قرارداد پنج یا دهساله جدید نیست. برای تعیین شرایط اجاره جدید، ممکن است توافق طرفین یا استفاده از فرایند قانونی لازم باشد.
آیا مالک میتواند اجاره فروشگاه یا رستوران را هنگام تمدید دو برابر کند؟
مالک میتواند در مذاکرات مبلغ موردنظر خود را پیشنهاد کند، اما در تمدید قانونی یک اجاره حمایتشده، در صورت اختلاف، اجاره جدید میتواند بر اساس قواعد قانونی و تصمیم دادگاه تعیین شود. افزایش دوبرابری صرفا به دلیل درخواست مالک به معنای الزام قانونی مستاجر به پذیرش آن نیست. البته اگر قرارداد از حمایت قانون خارج شده باشد، قدرت مذاکره و گزینههای قانونی طرفین متفاوت خواهند بود.
آیا برای تمدید قرارداد فروشگاه یا رستوران پرداخت Premium الزامی است؟
خیر. برخلاف بعضی فرایندهای تمدید لیز مسکونی، در تمدید اجاره تجاری پرداخت Premium اجباری و ثابت برای تمام معاملات وجود ندارد. ممکن است طرفین درباره پرداخت مبلغ اولیه توافق کنند، اما هزینههای اصلی اغلب شامل اجارهبهای جدید، هزینه خدمات حقوقی و سایر تعهدات قراردادی هستند.
آیا میتوان قرارداد فروشگاه یا رستوران را بدون رضایت مالک تمدید کرد؟
اگر اجاره مشمول حمایت قانون ۱۹۵۴ باشد، مستاجر واجد شرایط ممکن است بتواند از مسیر رسمی درخواست قرارداد جدید استفاده کند و در صورت اختلاف از دادگاه تصمیم بخواهد. با این حال، مالک میتواند بر اساس دلایل قانونی مشخص با تمدید مخالفت کند. در قراردادهای Contracted Out، حق قانونی معمول تمدید وجود ندارد و توافق مالک اهمیت بیشتری پیدا میکند.
Section 25 و Section 26 چه تفاوتی دارند؟
Section 25 Notice معمولا از طرف مالک برای آغاز فرایند قانونی پایان یا تمدید اجاره حمایتشده ارسال میشود، در حالی که Section 26 Request درخواست رسمی مستاجر برای دریافت قرارداد جدید است. هر دو دارای تشریفات و مهلتهای مشخص هستند و انتخاب روش مناسب به وضعیت پرونده و اقداماتی که قبلا انجام شدهاند بستگی دارد.
آیا مستاجر در صورت مخالفت مالک با تمدید، غرامت دریافت میکند؟
در بعضی موارد، اگر تمدید اجاره حمایتشده به دلایل قانونی مشمول مقررات غرامت رد شود، مستاجر واجد شرایط ممکن است حق دریافت Statutory Compensation داشته باشد. اما تمام موارد عدم تمدید یا تخلیه مشمول چنین غرامتی نیستند و شرایط دقیق باید بررسی شوند.
آیا تمدید قرارداد فروشگاه یا رستوران مشمول VAT و Stamp Duty میشود؟
بسته به شرایط مالیاتی ملک، نوع قرارداد و مبالغ قابل پرداخت، ممکن است VAT بر اجاره اعمال شود یا قرارداد جدید مشمول مقررات SDLT باشد. محاسبه این موارد به شرایط معامله بستگی دارد و بهتر است پیش از امضای قرارداد، تعهدات مالیاتی بررسی شوند.
جمعبندی
تمدید قرارداد اجاره فروشگاه یا رستوران در انگلستان موضوعی فراتر از توافق بر سر اجارهبهای ماهانه یا سالانه است. حقوق مستاجر برای ادامه فعالیت در محل کسبوکار، امکان مخالفت مالک با تمدید، مهلتهای قانونی و شرایط قرارداد جدید همگی میتوانند بر آینده فعالیت تجاری تاثیر بگذارند. بهویژه برای کسبوکارهایی که در محل خود سرمایهگذاری کردهاند و مشتریان ثابت دارند، از دست دادن فروشگاه یا رستوران ممکن است پیامدهایی بسیار بیشتر از هزینه جابهجایی ایجاد کند.
یکی از مهمترین اقدامات پیش از تمدید، بررسی این موضوع است که آیا قرارداد تحت حمایت Landlord and Tenant Act 1954 قرار دارد یا به صورت معتبر از حمایت آن خارج شده است. در قراردادهای حمایتشده، Section 25 Notice و Section 26 Request میتوانند نقش مهمی در تعیین مسیر قانونی تمدید داشته باشند و رعایت مهلتهای مربوط ضروری است. همچنین لازم است اجارهبهای جدید، مسئولیت تعمیرات، هزینههای جانبی، شرایط فسخ و امکان انتقال قرارداد بهدقت بررسی شوند.
مشاوره با وکیل متخصص املاک تجاری میتواند به مالک یا مستاجر کمک کند حقوق و تعهدات خود را بهتر بشناسد، شرایط قرارداد را ارزیابی کند و پیش از ایجاد اختلاف یا از دست رفتن مهلتهای قانونی، تصمیم مناسبتری بگیرد. در بسیاری از موارد، بررسی دقیق قرارداد و شروع بهموقع مذاکرات میتواند از هزینهها و مشکلات حقوقی قابل پیشگیری در آینده جلوگیری کند.
اشتراکگذاری در